Blog

Zapoznaj się z naszymi artykułami.
Może znajdziesz w nich rozwiązanie swojej sprawy.

Zaprzeczenie ojcostwa – procedura i skutki prawne.
  • 08

  • 9.2017

Zaprzeczenie ojcostwa – procedura i skutki prawne.

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA

Dzisiejszy wpis dotyczył będzie instytucji zaprzeczenia ojcostwa, która polega na wykazaniu, że osoba prawnie uznawana za ojca dziecka w rzeczywistości nim nie jest. Materia ta uregulowana została w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz w Kodeksie postępowania cywilnego.

1. Domniemanie pochodzenia dziecka z małżeństwa
Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustanawia domniemanie, że dziecko, które urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, pochodzi od męża matki.
Przy czym warto zauważyć, że powyższego domniemania nie stosuje się w przypadku separacji, jeżeli dziecko urodziło się po upływie trzystu dni od jej orzeczenia. Ponadto, gdy dziecko urodziło się przed upływem trzystu dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, lecz matka zawarła już drugie małżeństwo, to domniemywa się, że dziecko pochodzi od drugiego męża.
Obalenie domniemania
Domniemanie pochodzenia dziecka z małżeństwa możne być obalone tylko poprzez wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, a zatem wyłącznie na drodze postępowania sądowego. Pozew składa się w wydziale rodzinnym sądu rejonowego, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. Właściwego. Jeżeli natomiast pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, właściwy miejscowo jest sąd miejsca pobytu pozwanego w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub nie leży w Polsce – sąd ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce.

2. Legitymacja czynna, czyli kto pozywa
Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa może zostać wytoczone przez męża matki, matkę lub samo dziecko, a także przez prokuratora, gdy wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego.

3. Legitymacja bierna, czyli kogo pozywamy
Mąż matki powinien wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko samemu dziecku.
Matka powinna wytoczyć powództwo przeciwko mężowi i dziecku, a jeżeli mąż nie żyje – również przeciwko samemu dziecku.
Dziecko powinno wytoczyć powództwo przeciwko mężowi swojej matki i matce. Jeżeli matka nie żyje powództwo wytacza się przeciwko jej mężowi. Jeżeli natomiast mąż matki nie żyje, powództwo powinno być wytoczone przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd.

4. Terminy
Mąż matki może wytoczyć powództwo w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nie później jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości.
Matka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od urodzenia dziecka.
Zaznaczyć przy tym należy, że zaprzeczenie ojcostwa nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka.
Dziecko może wytoczyć powództwo po ukończeniu 18 roku życia, jednakże nie później niż w ciągu trzech lat od osiągnięcia pełnoletniości.
Upływ terminów
Po upływie wskazanych wyżej terminów powództwo o zaprzeczenie ojcostwa może wytoczyć wyłącznie prokurator. Nie jest on związany w tym zakresie żadnymi terminami, jednakże podobnie jak mąż matki i matka, nie może wystąpić z powództwem o zaprzeczenie po śmierci dziecka.
Aby prokurator wszczął postępowanie, osoba zainteresowana powinna zwrócić się do niego ze stosownym wnioskiem. We wniosku należy uprawdopodobnić, że dany mężczyzna faktycznie nie jest ojcem dziecka. Najlepiej uczynić to poprzez wykonanie prywatnych badań DNA.

5. Skutki
Na koniec należy zauważyć, że zaprzeczenie ojcostwa wywołuje doniosłe skutki prawne w sferze obowiązków i praw istniejących między ojcem a dzieckiem, w tym m.in. w zakresie dziedziczenia, władzy rodzicielskiej i alimentów.
W przypadku zaprzeczenia ojcostwa możliwe jest uchylenie obowiązku alimentacyjnego, przy czym wyłącznie co do świadczeń jeszcze nie spełnionych oraz tych na przyszłość. Brak jest natomiast możliwości, aby skutecznie żądać zwrotu kwot już faktycznie wyłożonych tytułem alimentów. Sąd Najwyższy odniósł się do powyższej kwestii w swojej uchwale z dnia 11.10.1982 r. (III CZP 22/82) wyjaśniając następująco: „Prawomocne obalenie domniemania ojcostwa męża matki z mocą wsteczną (ex tunc) nie przekreśla powstałych już skutków zdarzeń, jakie nastąpiły w okresie obowiązywania domniemania ojcostwa w stosunkach między dzieckiem a mężem matki z tytułu wynikających wówczas z domniemania ojcostwa praw i obowiązków rodzicielskich, a więc w zakresie reprezentowania dziecka, zarządu jego majątkiem, utrzymywania i wychowywania. Przyjęcie tej reguły oznacza, że – gdy chodzi o świadczenia alimentacyjne męża matki względem dziecka – nie ulegają zwrotowi świadczenia już spełnione do chwili prawomocnego obalenia domniemania ojcostwa. Od tej natomiast chwili ustaje obowiązek dalszych świadczeń alimentacyjnych, choćby były już prawomocnie zasądzone, lecz jeszcze nie wyegzekwowane, przy czym chodzi tu głownie o świadczenia zasądzone, lecz jeszcze nie wyegzekwowane przed obaleniem domniemania ojcostwa”.

Kancelaria Adwokacka JHC Adwokaci s.c. siedziba: Opole. Oddziały: Głuchołazy, Kluczbork, Nysa, Strzelce Opolskie

Comments are closed.