Baza wiedzy

Zapoznaj się z naszymi artykułami.
Może znajdziesz w nich rozwiązanie swojej sprawy.

, Dobry Adwokat Opole | Kancelaria Adwokacka w Opolu
  • 07

  • 4.2021

Przełomowy wyrok? Kredyt frankowy to swap walutowy.

Po sześciu latach postępowania sąd unieważnił umowę kredytową i zasądził zwrot frankowiczom wpłaconych do banku rat kapitałowo-odsetkowych. Pierwszy raz w polskim sądzie (Sąd Okręgowy w Warszawie) stwierdzono, że kredyt we frankach to tzw. swap walutowo-procentowy, a zatem swoisty instrument finansowy.

Ważny wyrok. Nowy kierunek?

Nieważności umowy kredytu w tym przypadku Sąd dopatrzył się w sprzeczności z naturą tego stosunku prawnego oraz zasadami współżycia społecznego. Co więcej, jak wskazał Sąd w pisemnym uzasadnieniu wyroku „na pozwanym banku jako instytucji zaufania publicznego spoczywał szczególny obowiązek, nie tylko informacyjny, ale również lojalności wobec swoich Klientów-powodów”.

Pisemne uzasadnienie tego ciekawego wyroku, w tym wnikliwa argumentacja przemawiająca za powyższym stanowiskiem Sądu liczy 21 stron, jednak postaram się streścić go tak, by przedstawić Państwu jego główne wnioski. Dołożę przy tym starań, jeśli to w ogóle możliwe w niewielu zdaniach, by nie zniekształcić szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa.

Co do zasady na gruncie prawa bankowego dopuszczalne jest zawieranie umów kredytu denominowanego do waluty obcej. Co ważne jednak, umowa kredytu waloryzowanego musi być zgodna z naturą takiego stosunku prawnego. W analizowanej sprawie kwota kredytu została wyrażona w PLN, otrzymany kapitał wyrażony w złotówkach został przeliczony na kapitał w CHF. Jak wskazano w umowie, kwota kredytu została przeliczona zgodnie z kursem kupna. I tu właśnie – zgodnie ze stanowiskiem Sądu – zachodzi sprzeczność z właściwością kredytu waloryzowanego, ponieważ „jeśli otrzymaną kwotę kredytu w PLN  powodowie wymieniają na CHF, właściwym kursem będzie kurs sprzedaży, czyli kurs stosowany w przypadku sprzedawania franków szwajcarskich za złotówki”. Dalej sędzia wskazuje również: ”Z kolei przy uiszczaniu kolejnych rat kredytu, zgodnie z umową były one przeliczane po kursie sprzedaży, jednakże zgodnie z właściwością umowy kredytu waloryzowanego zastosować należałoby kurs kupna.”

Tę sprzeczność umowy z naturą stosunku Sąd  uznał za ściśle powiązaną ze sprzecznością umowy z zasadami współżycia społecznego, albowiem rodzaje kursów przeliczenia kwoty kredytu oraz poszczególnych rat specjalnie zostały przez bank wskazane odwrotnie niż wynikałoby to z właściwości stosunku prawnego i ekonomicznego znaczenia dokonywanych przeliczeń. Jak wskazano w uzasadnieniu narzucone przez bank kursy miały bowiem na celu zmaksymalizowanie zysków banków na tzw. spreadach, a także pozwalały bankom na całkowite zniwelowanie ryzyka walutowego związanego z udzielanymi kredytami.

Reasumując Sąd uznał, że bank zawierając z powodami umowę kredytu waloryzowanego w takim brzmieniu, nadużył swojej pozycji jako instytucji zaufania publicznego.

Swap walutowo-procentowy. Co to jest?

  1. Teoria

Swap walutowo-procentowy (ang. cross-currency interest rate swap, CIRS) – w literaturze polsko- oraz anglojęzycznej określany jest również jako swap walutowy rynku kapitałowego (ang. currency swap of the capital market lub w skrócie currency swap). Jest to transakcja pochodna polegająca na wymianie między kontrahentami płatności odsetkowych naliczanych od kwot nominowanych w różnych walutach i określanych według różnych stóp procentowych. Transakcje te wykorzystywane są najczęściej do zabezpieczenia ryzyka walutowego oraz stopy procentowej wynikającego z otwartych pozycji bilansowych podmiotu. W operacjach CIRS często dochodzi do wymiany wartości nominalnej transakcji. W takim przypadku transakcja CIRS może być postrzegana również jako narzędzie płynnościowe. Ich termin zapadalności przekracza zazwyczaj 1 rok.[i]

  1. Swap a kredyt frankowy

W przedmiotowej sprawie Sąd na podstawie opinii biegłych ustalił, że swap walutowo-procentowy to umowa między dwiema stronami, które zobowiązują się do serii płatności odsetkowych w dwóch różnych walutach, naliczanych od uzgodnionej kwoty nominalnej i dla ustalonego okresu. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, umowa kredytu waloryzowanego do waluty obcej spełnia wszystkie warunki, a zatem bank zawierając z powodami umowę o wskazanej treści dokonał czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy, albowiem zawarł w umowie kredytu instrument finansowy, nie wskazując go wprost w umowie, jak również nawet w najmniejszym stopniu nie spełnił spoczywającego na nim obowiązku informacyjnego wobec powodów.

Wyrok sądu jest bardzo korzystny dla frankowiczów, także tych którzy kredyt zaciągnęli w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Jest więc także szansą dla przedsiębiorców, którzy nie mogli skorzystać ze statusu konsumenta i zapisów abuzywnych zawartych w umowach.

Dla osób chcących wnikliwej zgłębić omawianą tematykę, poniżej załączam analizowany wyrok wraz z uzasadnieniem.

https://sip.lex.pl/#/jurisprudence/523238455

A tymczasem czekamy z niecierpliwością na 13 kwietnia br., ponieważ zajęcie określonego stanowiska przez Sąd Najwyższy pozwoli na wyjaśnienie pojawiających się nieścisłości w umowach i wyrokach.

[i] Żródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Swap_walutowo-procentowy

Comments are closed.

Skip to content