TSUE stawia granicę bankom. Czy to początek końca „odsetek od kosztów” w kredytach konsumenckich?

  Wyrok TSUE w sprawie SKD, który może zmienić praktykę

23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-744/24 (Bank Polska Kasa Opieki), który może mieć istotne znaczenie dla sporów dotyczących sankcji kredytu darmowego (SKD).

Z uzasadnienia wynika jasno, że do całkowitej kwoty kredytu można zaliczyć wyłącznie środki rzeczywiście oddane do dyspozycji konsumenta. W konsekwencji odsetki mogą być naliczane jedynie od tej części finansowania, z której kredytobiorca faktycznie korzystał – a nie od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu, takich jak prowizje, składki ubezpieczeniowe czy inne opłaty.

  O co chodziło w sprawie?

Sprawa dotyczyła bardzo częstej w praktyce konstrukcji kredytu konsumenckiego. Bank wskazuje określoną „kwotę kredytu”, ale część tej sumy od początku przeznacza na koszty okołokredytowe.

To rodzi kluczowe pytania:
– czy od takich kwot można naliczać odsetki?
– co tak naprawdę oznacza „całkowita kwota kredytu”?

Na tle dyrektywy 2008/48/WE TSUE wyraźnie rozdzielił:
kapitał faktycznie udostępniony konsumentowi
oraz koszty kredytu, które nim nie są

  Co dokładnie powiedział TSUE?

Trybunał potwierdził, że:
– nie jest dopuszczalne traktowanie kosztów kredytu jako kapitału tylko po to, aby objąć je oprocentowaniem,
– odsetki mogą być naliczane wyłącznie od środków faktycznie oddanych do dyspozycji konsumenta.

Jednocześnie TSUE nie wykluczył, że koszty kredytu mogą być uwzględniane w ekonomice umowy w inny sposób – np. poprzez odpowiednie ukształtowanie oprocentowania realnie wypłaconej kwoty.

Krótko mówiąc:
nie można oprocentować kosztów jako kapitału
ale nie oznacza to, że bank nie może ich w ogóle „odzyskać”

  Dlaczego to ważne dla spraw o SKD?

Wyrok dotyka problemu, który w praktyce pojawia się bardzo często:
bank zwiększa nominalną kwotę kredytu o koszty, a następnie nalicza odsetki od całości.

To rozstrzygnięcie:
– wzmacnia argumentację konsumentów,
– może być kluczowe w sprawach, gdzie doszło do nieprawidłowego określenia całkowitej kwoty kredytu,
– ma znaczenie dla oceny poprawności informacji o kosztach i rzeczywistego obciążenia kredytobiorcy.

Może to być istotny argument w sprawach o sankcję kredytu darmowego,
ale nie przesądza automatycznie o jej zastosowaniu.

Czy to oznacza automatyczną wygraną z bankiem?

Nie – i warto to powiedzieć wprost.

Wyrok TSUE:
– nie wprowadza automatycznej sankcji kredytu darmowego,
– nie unieważnia umów,
– nie działa „z urzędu”.

Każda sprawa nadal wymaga indywidualnej oceny przez sąd krajowy – w szczególności pod kątem:
– treści umowy,
– sposobu informowania konsumenta,
– ewentualnych naruszeń ustawy o kredycie konsumenckim.

  Co ten wyrok oznacza dla banków?

To czytelny sygnał, że:
– nie każdą konstrukcję umowną da się „opakować” jako kapitał kredytu,
– mieszanie kapitału i kosztów ma swoje granice,
– oprocentowanie musi odnosić się do realnie udostępnionych środków.