Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w ostatnim czasie nałożył aż dwie kary na Głównego Geodetę Kraju w łącznej wysokości 200.000,00 zł. Zaskoczeniem jest fakt, iż obie kwoty pieniężne zostały wymierzone w maksymalnej wysokości.

               UODO w trakcie prowadzonego przez niego postępowania, zainteresował się działaniem geoportalu stworzonego przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Geoportal stanowił zbiór informacji na temat nieruchomości, udostępniał również numery ksiąg wieczystych, umożliwiające dostęp do szeroko rozumianych danych osobowych.

               Pomimo wszczęcia postępowania przeciwko podmiotowi publicznemu, w kwietniu 2020 roku Prezes Urzędu nałożył pierwszą karę pieniężną na GGK. Decyzja ta została wydana ze względu na brak współpracy w czasie kontroli ze strony podmiotu, m. in. za niezapewnienie dostępu do pomieszczeń, dokumentów oraz do przetwarzanych danych osobowych.

Kolejna kara została nałożona na Głównego Geodetę Kraju po zakończeniu postępowania przez organ nadzorczy. W ramach tej decyzji podmiot jest zobowiązany do zapłaty kary pieniężnej w kwocie 100.000,00 zł i usunięcia danych w postaci numerów ksiąg wieczystych.

Z uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wynika, iż podmiot nie wskazał podstawy prawnej swojego działania, pomimo, iż z przepisów RODO wyraźnie wynika, że dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą i tylko w przypadkach określonych w art. 6 rozporządzenia. GGK zawarł co prawda porozumienie z poszczególnymi starostami uprawniające go do pozyskania danych z ewidencji gruntów i budynków, jednak nie stanowiło to podstawy do ich udostępniania.

UODO uznał, iż numery ksiąg wieczystych stanowią dane osobowe, które oznaczają  informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej („osobie, której dane dotyczą”). Ponadto posiadając numer księgi wieczystej, można w prosty sposób uzyskać dostęp do innych danych osobowych właścicieli nieruchomości, taki jak imię i nazwisko, a nawet numer PESEL.

Prezes UODO wskazał, że na wymiar nałożonej kary finansowej miała wpływ waga naruszeń, które dotyczyły bardzo dużej ilości osób, ponadto czas trwania naruszeń, umyślność oraz wysoki stopień odpowiedzialności podmiotu administracji publicznej. Zaznaczono również, iż w niniejszej sprawie nie zachodziły żadne okoliczności łagodzące.

               Główny Geodeta Kraju po wydaniu decyzji zaznaczył, iż zostanie ona zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, bowiem „nie może być tak, że rządowy portal służący bezpłatnie wszystkim obywatelom jest ograniczany przez Prezesa UODO jedynie na podstawie jego własnej oceny, że numery ksiąg wieczystych są danymi osobowymi.

Nie jest to poparte żadnym przepisem prawa, ani prawomocnym orzeczeniem sądu. Ponadto zdaniem GGK, Prezes UODO walcząc z rządowym Geoportalem, podważa zaufanie do legalności działania rządowego serwisu, a jednocześnie nie interesuje się portalami komercyjnymi, które odpłatnie udostępniają informacje z rejestrów publicznych”.

Kwestia czy numery ksiąg wieczystych stanowią dane osobowe zapewne w najbliższym czasie zostanie rozstrzygnięta przez Sąd.

Kancelaria Adwokacka JHC Adwokaci w Opolu posiada zespół wykwalifikowanych adwokatów w Opolu zajmujących się sprawami związanymi z RODO i ochroną danych osobowych.