Blog

Zapoznaj się z naszymi artykułami.
Może znajdziesz w nich rozwiązanie swojej sprawy.

Opole, Adwokat Opole, Adwokat Nysa, Adwokat Kędzierzyn Koźle, Adwokat Strzelce Opolskie
  • 20

  • 5.2019

Jak rozliczyć nakład na kupno spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków?

Sporządzając wniosek o sądowy podział majątku wspólnego małżonków po ustaniu związku małżeńskiego przez rozwód, poza żądaniem podziału majątku w określony we wniosku sposób możemy żądać również zwrotu nakładów, wydatków i innych świadczeń poczynionych z naszego osobistego majątku na rzecz majątku wspólnego. Sąd orzeka o takim zwrocie tylko na wniosek zgłoszony w postępowaniu w pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 45 § 1 Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej k.r.o.), każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba, że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Przepisy prawa nie wskazują wprost jak należy obliczyć wartość wkładu podlegającą zwrotowi w sytuacji, gdy w skład majątku wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Kwestią tą zajął się natomiast Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 05.10.1990 r. „Wartość nakładu z majątku odrębnego jednego z małżonków na ich majątek wspólny, polegającego na wpłacie dokonanej przez tego małżonka na wkład mieszkaniowy związany ze spółdzielczym prawem do lokalu, odpowiada w chwili podziału tego majątku takiej części wartości spółdzielczego prawa do lokalu, jaką część stanowiła ta wpłata w stosunku do całego wkładu mieszkaniowego wpłaconego przez małżonków, od zgromadzenia którego uzależniony był przydział mieszkania.” (III CZP 55/90).

Ja wskazuje teza uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r. „wpłata na wkład mieszkaniowy, ze zgromadzeniem którego związany był przydział mieszkania spółdzielczego, do którego prawo wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, dokonana przez jedno z małżonków przed powstaniem między nimi wspólności majątkowej, jest wpłatą pochodzącą ze środków stanowiących majątek odrębny tego małżonka” ( III CZP 1/74 (OSNCP 1975, z. 3, poz. 37)).

Zdaniem Sądu Najwyższego stanowisko to odpowiada zasadom współżycia społecznego, natomiast zwrot nakładu tylko w wysokości jego sumy nominalnej czyli sumy wkładu z dnia jego wniesienia prowadzi do rażącego pokrzywdzenia tego z małżonków, który dokonał tego wkładu, a także uzyskania korzyści przez drugiego z małżonków, który wkładu tego nie dokonał.

Ponadto, nie znajdzie tu zastosowania art. 3581 Ustawy kodeks cywilny (dalej k.c.), mówiący o zasadzie nominalizmu, który ma zastosowanie do zobowiązań, których przedmiotem od chwili powstania jest suma pieniężna. Natomiast przedmiotem roszczenia o zwrot nakładu jest wartość tego nakładu w chwili jego zwrotu. Zwrot nie obejmuje zaś wpłaconej sumy pieniężnej, ale wartość pieniężną, która powstała na skutek tego nakładu. Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z dnia 09.09.09 r. stwierdził również, iż art. 3581 § 3 k.c. nie ma zastosowania przy podziale majątku wspólnego. Podstawą do żądania zwrotu nakładów i wydatków jest art. 45 k.r.o., natomiast w przypadkach nieunormowanych w przepisach prawa zastosowanie znajdą przepisy mówiące o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.

W związku z powyższym, we wniosku o podział majątku małżonek może żądać zwrotu zwaloryzowanej wartości poczynionego przed zwarciem związku małżeńskiego wkładu. Będzie to więc taka wartość pieniężna, która odpowiada w chwili podziału tego majątku , takiej części wartości spółdzielczego prawa do lokalu, jaka część stanowiła ta wpłata w stosunku do całego wkładu mieszkaniowego wpłaconego przez małżonka. Roszczenie o zwrot poczynionego nakładu z majątku osobistego jednego z małżonków na rzecz majątku wspólnego małżonków jest roszczeniem o zwrot wartości nie z chwili dokonania tego nakładu, lecz o zwrot wartości z chwili orzekania o jego zwrocie. Wartość ta będzie więc prawdopodobnie dużo większa niż wkład, który został wpłacony na rzecz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Comments are closed.