WIBOR – co zmieniło się dla kredytobiorcy po wyroku TSUE?
czy bank wyjaśnił ryzyko zmiennego oprocentowania, czy klauzule dotyczące oprocentowania są uczciwe, czy klient wiedział, co podpisuje.TSUE a WIBOR – czego dotyczyła sprawa C-471/24?
Sprawa C-471/24 dotyczyła pytania, czy sąd krajowy może badać postanowienia umowy kredytu złotowego opartego o WIBOR pod kątem nieuczciwych warunków (abuzywności).
Trybunał nie unieważnił WIBOR jako wskaźnika.
Nie stwierdził też automatycznej nieważności umów.
TSUE wskazał jednak bardzo jasno, co sądy powinny badać w sprawach dotyczących kredytów złotowych z WIBOR.
Czy WIBOR jest legalny po wyroku TSUE?
Wyrok TSUE nie podważa samej legalności wskaźnika WIBOR jako takiego. Spór nie dotyczył bowiem konstrukcji systemowej wskaźnika, lecz ochrony konsumenta.
Trybunał przesunął punkt ciężkości z pytania:
„Czy WIBOR jest zgodny z prawem?”
na pytanie:
„Czy konsument był w stanie ocenić skutki finansowe zmiennego oprocentowania?”
To fundamentalna zmiana perspektywy.
Z wyroku TSUE wynika, że sąd krajowy może ocenić, czy:
- kredytobiorca został właściwie poinformowany o ryzyku zmiennego oprocentowania,
- bank umożliwił realne zrozumienie skutków finansowych umowy,
- konsument mógł oszacować potencjalny wzrost rat i całkowity koszt kredytu.
Jednocześnie Trybunał wskazał, że:
- bank nie musi szczegółowo tłumaczyć metodologii ustalania WIBOR,
- konsument nie musi rozumieć mechanizmu rynku międzybankowego.
Kluczowa jest tzw. przejrzystość ekonomiczna — czyli realna możliwość oceny wpływu WIBOR na wysokość zobowiązania.
Abuzywność WIBOR – kiedy możliwa?
Wyrok TSUE potwierdza, że postanowienia dotyczące zmiennego oprocentowania mogą podlegać kontroli pod kątem abuzywności.
Oznacza to, że w indywidualnych przypadkach możliwe jest:
- zakwestionowanie klauzul zmiennego oprocentowania,
- podważenie mechanizmu naliczania odsetek,
- a w określonych sytuacjach nawet dążenie do unieważnienia kredytu WIBOR.
Każda sprawa wymaga jednak szczegółowej analizy dokumentów.
Umowy zawarte przed 1 stycznia 2018 r. – czy łatwiej o podważenie?
Istotne znaczenie może mieć data zawarcia umowy.
Z uzasadnienia wyroku można wywnioskować, że w przypadku umów zawartych przed wejściem w życie rozporządzenia BMR (1 stycznia 2018 r.) łatwiej może być wykazać brak przejrzystości.
Nie oznacza to jednak, że kredyty zawarte po tej dacie są „bezpieczne” dla banków. Nadal możliwe jest badanie, czy konsument został właściwie poinformowany o ryzyku finansowym.
Unieważnienie kredytu WIBOR – czy to realny scenariusz?
Wyrok TSUE nie wprowadza automatycznego unieważnienia kredytów złotowych.
Jednak potwierdza możliwość badania:
- czy konsument znał skalę ryzyka,
- czy przedstawiono mu realne symulacje wzrostu rat,
- czy decyzja była podjęta w warunkach pełnej świadomości ekonomicznej.
W praktyce oznacza to, że unieważnienie kredytu WIBOR może być możliwe w określonych indywidualnych przypadkach.
Co powinien zrobić kredytobiorca posiadający kredyt złotowy z WIBOR?
Jeżeli spłacasz kredyt złotowy oparty o WIBOR, warto sprawdzić:
- jakie dokumenty otrzymałeś przed podpisaniem umowy,
- czy bank przedstawił symulacje wzrostu oprocentowania,
- czy poinformowano Cię o realnym ryzyku finansowym.
Analiza umowy kredytu WIBOR pozwala ocenić, czy istnieją podstawy do zakwestionowania postanowień dotyczących zmiennego oprocentowania.
TSUE WIBOR – podsumowanie wyroku C-471/24
Wyrok TSUE w sprawie WIBOR:
- nie unieważnia wskaźnika,
- nie powoduje automatycznej nieważności umów,
- ale otwiera drogę do indywidualnej kontroli kredytów złotowych.
Spór nie dotyczy już tego, czy WIBOR jest legalny.
Kluczowe jest to, czy kredytobiorca mógł świadomie ocenić, ile naprawdę zapłaci.
kancelaria@jhcadwokaci.pl
510 836 512